आरोग्य : कोरोना व्हायरस

न्यू सायंटिस्ट इंटरनॅशनल एडिशन....२८-२-२०२०

 करोनाव्हायरस

 कोविड -१९.हा वायरस जागतिक आहे.

*इटली आणि मध्यपूर्वेमध्ये विषाणूचा प्रसार झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रादुर्भावांना मर्यादा घालण्याची आमची संधी आता संपू शकेल, असा अहवाल देबोरा मॅकेन्झीने दिला आहे.*

इटली देशातील कोरोनाव्हायरस उद्रेका दरम्यान मिलान, इटलीमधील सैनिक (झुमा प्रेस / शटरस्टॉक मार्गे क्लाउडिओ फर्मॅन / लॅप्रेस्सी)

 कोविड -१९ वायरस विषाणूचा जागतिक संसर्ग पसरला आहे. इटली आणि मध्यपूर्वेमध्ये हा प्रादुर्भाव दिसून आला आहे आणि दक्षिण कोरियामध्ये बरीच वाढ झाली आहे.

 वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशनचे डायरेक्टर जनरल टेड्रॉस  गेब्रेयसियस यांनी असा इशारा दिला आहे की *“हा विषाणूचा प्रतिबंध करण्यासाठी आपल्याला असलेल्या संधीची खिडकी अरुंद होत आहे”.*

 खरं तर, कदाचित ती आधीच बंद झालेली असेल.  २१ फेब्रुवारी रोजी, साथीच्या रोगशास्त्रज्ञांनी सांगितले की, जागतिक पातळीवर प्रवास करणाऱ्या संक्रमित लोकांपैकी दोन तृतीयांश लोक शोधण्यात आपण अपयशी ठरत आहोत, “संभाव्यत: चीनच्या मुख्य भूमीच्या  बाहेर अद्याप शोधून काढलेल्या मानवी-मानव-संक्रमणाच्या अनेक साखळ्या”.  त्यापैकी काही साखळ्यांना आता शोधले गेले आहे आणि यापैकी बर्‍याच नवीन संसर्गाच्या घटना त्यांच्या संसर्गाच्या स्त्रोतापर्यंत पोहोचू शकल्या नाहीत.

 २५ फेब्रुवारीपर्यंत इराणमध्ये ९५ प्रकरणे नोंदली गेली.  इराणहून कॅनडा आणि लेबेनॉनला गेलेल्या दोन लोकांना संसर्ग झाल्याचे निष्पन्न झाले आहे. हवाई मार्गाने इराणमधून बाहेर पडणाऱ्या लोकांना ज्यांचा मोठ्या प्रमाणात संसर्ग होण्याची शक्यता नाही, इराणमध्यील दोन संक्रमित प्रवासी मिळण्यास १६०० ते २४०० प्रकरणे हाताळावी लागतील, असे हंगेरीच्या झेझेड विद्यापीठाच्या गर्जली रॉस्ट यांनी सांगितले.चीन सोडून इतर कोणत्याही देशात आतापर्यंतच्या अधिकृत संखेपेक्षा ही संख्या मोठी असेल.

 यूकेच्या साउथॅम्प्टन युनिव्हर्सिटीच्या अ‍ॅन्डी टेटम म्हणतात की हे विशेषतः चिंताजनक आहे, इराणचे “दुर्बल आरोग्य यंत्रणा असलेल्या देशांशी मजबूत संबंध” आहेत, ज्यात कदाचित हा विषाणू सापडला नाही किंवा असू शकत नाही. त्यामध्ये इराक आणि अफगाणिस्तानचा समावेश आहे ज्यांनी इराणच्या दुसर्‍याच दिवशी प्रथम घटना नोंदवल्या.

          सिंगापूरसारख्या काही देशांना, बहुधा संसर्गग्रस्त चिनी प्रवाश्यामुळे किती संसर्ग झाला याची महामारी रोग तज्ञांनी गणना केली.  सिंगापूर लंडन येथील क्रिस्टल डोनेली आणि तिच्या सहका्यांनी सिंगापूर प्रवाशी विमानाच्या प्रवासासाठी किती संक्रमण होते ते शोधून काढले आणि ते इतर देशांमध्ये सरासरी फक्त एक तृतीयांश आढळले.

 *“आम्ही कोरोनाव्हायरस संक्रमित असलेल्या जगभरात प्रवास करणाऱ्या दोन-तृतियांश लोकांना शोधण्यात अपयशी ठरत आहोत”*

 दक्षिण कोरियाने आरोग्य “रेड अलर्ट” जाहीर केले आहे. संशोधक अद्याप देशातील ९००पेक्षा जास्त ज्ञात प्रकरणांचे स्त्रोत निर्धारित करण्यात यशस्वी झाले नाहीत. संयुक्त राष्ट्र संघाने आंतरराष्ट्रीय रेडक्रॉस आणि रेड क्रेसेंट सोसायटीजला उत्तर कोरियावरील निर्बंधातून सूट दिली जेणेकरुन देशाला कोविड -१९ वायरस प्रतिबंध  करण्यास मदत करता येईल.

 आम्हाला उत्तर इटलीमध्ये २५० हून अधिक प्रकरणांचे स्त्रोत देखील माहित नाहीत आणि इतर सात देशांमध्येही अशाच काही मोजक्या प्रकरणांची नोंद झाली आहे.  आतापर्यंत, विषाणूंविरूद्ध लढण्याच्या प्रयत्नांनी नियंत्रणाकडे लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यामध्ये आढळून आलेली सर्व प्रकरणे आणि त्यांचे संपर्क अलग ठेवलेले आहेत. परंतु जेव्हा मोठ्या प्रमाणात संसर्ग होतो तेव्हा लोक तो कोणापासून होतो हे माहीत नसता बळी पडतात.

 एकदा विषाणूचा प्रसार “समाजात” झाला की, हंगामी फ्लूप्रमाणेच या रोगाचा प्रतिबंध करणे अशक्य होते. ते म्हणजेच “खिडकी बंद” होण्याची टेड्रॉसची भिती होय.

वेगळे ठेवणे अपयशी ठरल्यामुळे, देशातील साथीच्या प्रतिक्रियेच्या "शमन" टप्प्यात प्रवेश केला जातो आणि शाळा बंद करणे आणि तत्सम "सामाजिक अंतर" उपाय यासारख्या कृतीद्वारे संपर्क प्रतिबंधाने घेतली जाते. हे रोगाचा फैलाव रोखण्यासाठी नव्हे तर ते कमी करण्याच्या उद्देशाने आहे, जेणेकरून वैद्यकीय सुविधांवर मात करण्या इतक्या वेगाने विषाणूच्या संसर्गाचा फैलाव होता कामा नये.

 तथापि, ज्या देशांमध्ये अद्याप सामुदायिक प्रसार झालेला नाही त्यांनी निरंतर वेगळे ठेवण्याच्या उपायाने हे टाळले पाहिजे, असे WHO ही जागतिक आरोग्य संघटना म्हणते. जागतिक स्तरावर, हा दृष्टिकोन आपल्याला उपचारांचा विकास करण्यासाठी आणि कमकुवत आरोग्याच्या पायाभूत सुविधांसह देश तयार करण्यासाठी अधिक वेळ मिळवून देऊ  शकेल.  ■